Drewno rezonansowe cz. I

Źródło: www.tonewood.ca

Na pewno zastanawialiście się kiedyś, dlaczego do budowy gitar używa się tak wielu różnych gatunków drewna. Jedne z nich są wręcz ubóstwiane, innych unika się jak ognia (co w przypadku gitar nabiera dosłownego znaczenia). Co decyduje o brzmieniu, jakie może nadać instrumentowi kawałek zwykłego drzewa?

Za chwilę postaram się opisać, czym generalnie charakteryzują się poszczególne gatunki drewna. Musicie jednak wiedzieć, że nawet w obrębie jednego gatunku brzmienie może różnić się diametralnie. Wpływ na to mają warunki, w jakich rosło drzewo oraz jego wiek, co przekłada się na gęstość drewna, szerokość i ułożenie słojów. Bardzo duże znaczenie ma też proces suszenia (sezonowania) drewna. Na brzmienie samego instrumentu ma wpływ także konstrukcja gitary, rozmieszczenie wzmocnień w pudle rezonansowym, czy rodzaj i ilość użytego kleju.

Interesujący jest sposób, w jaki walory brzmieniowe określa większość lutników. Metodą pozwalającą z grubsza określić, czy kawałek drewna nadaje się na gitarę oraz jaka będzie barwa jej dźwięku, jest opukiwanie drewna. Słyszeliście pewnie, że pudło gitary należy opukać przed zakupem. Jest to prawda, ale większość gitarzystów i tak nie wie, czego należy słuchać. Kandydat na lutnika uczy się opukiwać drewno w odpowiednich punktach. Odpowiedź rezonansowa pozwala wychwycić jego walory i słabości, czy będzie dawało brzmienie jasne, czy raczej basowe, czy składowe harmoniczne dźwięku gitary będą bogate, czy nieciekawe.

W tej i kolejnej części skupimy się na gitarach z pudłem rezonansowym, elektryki omówimy sobie trochę później. Na początek zajmijmy się topem gitary klasycznej czy akustycznej.

Ogromna większość gitar posiada płytę wierzchnią wykonaną ze świerku. Częstym wyborem jest świerk sitkajski. Gatunek zawdzięcza swoją nazwę miastu Sitka na Alasce, choć występuje na prawie całym zachodnim wybrzeżu Ameryki Północnej. Korzysta się z niego chętnie ze względu na jego dostępność oraz wielkość pnia drzewa, z którego łatwo wyciąć dobre płyty rezonansowe. Drewno charakteryzuje się dużą sztywnością przy niewielkiej masie, dzięki czemu energia drgających strun nie jest rozpraszana zbyt szybko, a drewno jest bardzo podatne na dynamikę gry. Brzmienie w całym obszarze głośności jest bardzo selektywne, dopiero przy małych głośnościach traci nieco basu. Z tego też względu nadaje się bardzo dobrze do agresywnej gry rytmicznej.

Dobrą alternatywą jest świerk Engelmanna. Obszar występowania jest podobny do świerku sitkajskiego, jednak wielkość drzew jest duża mniejsza, co przekłada się na cenę gitar ze względu na trudność wycięcia z małego pnia dobrej płyty rezonansowej. Drewno jest nieco lżejsze i mniej sztywne, co przekłada się na nieco gorszą odpowiedź na dynamikę gry, przez co przy dużych głośnościach traci się selektywność. Brzmienie jest za to pełniejsze, ma większą ilość składowych harmonicznych i nie traci nic przy delikatnej grze. Z tego powodu jest świetne na gitary do gry fingerstyle.


Kolejnym dobrym gatunkiem jest nasz europejski świerk pospolity, zwany po angielsku srebrzystym. Brzmieniowo bardzo przypomina świerk Engelmanna, choć charakteryzuje się nieco szybszą odpowiedzią i większą „przestrzenią” dźwięku, jest też znacznie od niego droższy. Jest szczególnie lubianym drewnem wśród lutników hiszpańskich.


Ostatnim (i często uważanym za najlepszy) jest świerk czerwony. Występuje na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej. Charakteryzuje się największą gęstością i sztywnością wśród świerków. Z tego też względu jego brzmienie przypomina świerk sitkajski. Jest jednak bogatsze w składowe harmoniczne, charakteryzuje się największą głośnością i równą odpowiedzią przy każdej głośności. Można więc powiedzieć, że łączy w sobie zalety wszystkich wymienionych poprzednio. Trudność sprawia tu jednak wielkość drzew oraz regularność słojów – prawie niemożliwym jest wycięcie płyty wierzchniej składającej się z mniej niż trzech kawałków, co zdaje się odstraszać wielu gitarzystów.

Kolejnym rodzajem drzew, z których pozyskuje się drewno na płyty rezonansowe, są cedry. Charakteryzują się mniejszą sztywnością, dużo szybszą odpowiedzią i znanie większą ilością wyższych składowych harmonicznych niż jakikolwiek świerk. Z tego względu w Europie od dawna był używany do budowy gitar klasycznych. Jego wadą jest mała klarowność podczas gry z duża głośnością. Jako dużą zaletę można natomiast wymienić bardzo dużą ilość niskich tonów w brzmieniu, co pozwala na budowę mniejszego pudła rezonansowego.

Czasem można spotkać także gitary z topem wykonanym z mahoniu. Ze względu na małą sztywność i dużą gęstość drewna, odpowiedź gitary jest raczej wolna, a brzmienie zawiera małą ilość harmonicznych, jest raczej ciemne. Z tego względu gitary takie mają ciepłe, śpiewne brzmienie w wyższych rejestrach, a podczas gry rytmicznej charakteryzują się dość płaskim, niewybijającym się brzmieniem.

Tagi: drewno rezonansowe

Możliwość dodawania komentarzy została zamknięta.